Bạn đã bao giờ để ý đến những ký hiệu nhỏ như “®”, “TM”, “SM” hay “C” xuất hiện bên cạnh logo, nhãn hiệu của các thương hiệu lớn chưa? Những biểu tượng tưởng chừng đơn giản này thực chất lại mang theo nhiều thông điệp quan trọng về quyền sở hữu trí tuệ, mức độ bảo hộ pháp lý và phạm vi sử dụng của thương hiệu hoặc sản phẩm. ATILAW sẽ giúp bạn hiểu rõ ý nghĩa của từng ký hiệu và cách sử dụng chúng một cách chính xác theo quy định pháp luật trong bài viết sau.
Ý nghĩa ký hiệu R, C, TM, SM trên nhãn hiệu
Các ký hiệu như R, TM, SM, và C trên nhãn hiệu đại diện cho các loại bảo hộ sở hữu trí tuệ khác nhau, giúp người dùng và đối thủ hiểu được mức độ bảo vệ pháp lý mà thương hiệu hoặc nội dung được hưởng.
Ký hiệu R là gì?
Ký hiệu R (®) là viết tắt của từ “Registered Trademark” trong tiếng Anh, có nghĩa là “đã đăng ký”. Đây là chữ R bản quyền thể hiện nhãn hiệu (có thể là logo, tên sản phẩm, khẩu hiệu, hoặc bất kỳ dấu hiệu nào dùng để phân biệt hàng hóa/dịch vụ) đã được đăng ký bảo hộ thành công tại cơ quan sở hữu trí tuệ có thẩm quyền của một quốc gia. Tại Việt Nam, ký hiệu đăng ký bản quyền này chỉ được sử dụng khi nhãn hiệu đã nhận được Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu từ Cục Sở hữu trí tuệ.
Ký hiệu R là ký hiệu đăng ký bản quyền thương hiệu
Ý nghĩa pháp lý của ký hiệu ® rất quan trọng. Khi sử dụng ký hiệu này, chủ sở hữu nhãn hiệu có quyền độc quyền sử dụng nhãn hiệu đó trong phạm vi các nhóm hàng hóa, dịch vụ đã đăng ký. Điều này có nghĩa là bất kỳ ai sử dụng nhãn hiệu tương tự hoặc gây nhầm lẫn trong cùng lĩnh vực kinh doanh đều có thể bị coi là vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Trường hợp sử dụng ký hiệu ® khi chưa có giấy chứng nhận đăng ký chính thức là hành vi vi phạm pháp luật và có thể bị xử phạt hành chính.
Quyền lợi khi sử dụng ký hiệu ® bao gồm:
– Khả năng ngăn chặn việc sử dụng trái phép, không chỉ khẳng định cho khách hàng mà còn đối với đối thủ cạnh tranh về nhãn hiệu đã được bảo hộ hợp pháp và công nhận theo quy định của pháp luật.
– Có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại và quyền chuyển nhượng
– Cấp phép sử dụng nhãn hiệu cho bên thứ ba.
Chữ r bản quyền trên một logo là lời khẳng định mạnh mẽ về quyền độc quyền của chủ sở hữu đối với nhãn hiệu đó
Ký hiệu C là gì?
Ký hiệu C (©) là viết tắt của từ “Copyright” trong tiếng Anh, có nghĩa là “bản quyền tác phẩm”. Ký hiệu này được sử dụng để bảo vệ các tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học như sách, bài viết, phần mềm, âm nhạc, phim ảnh, thiết kế đồ họa và các sáng tạo khác.
Đặc điểm quan trọng của bản quyền là việc bảo hộ tự động phát sinh ngay khi tác phẩm được tạo ra dưới dạng cụ thể, không cần thủ tục đăng ký.
Việc sử dụng ký hiệu © giúp thông báo rõ ràng về quyền tác giả và có thể hỗ trợ trong các tranh chấp pháp lý. Tuy nhiên, việc đăng ký bản quyền tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền như Cục Bản quyền tác giả ở Việt Nam sẽ cung cấp bằng chứng pháp lý mạnh mẽ hơn trong trường hợp xảy ra tranh chấp.
Ký hiệu © là biểu tượng bản quyền tác giả
Ký hiệu © thường được đặt kèm với tên tác giả và năm tạo ra tác phẩm, ví dụ: “© 2024 ATILAW”. Điều này giúp xác định rõ chủ sở hữu bản quyền và thời điểm tạo ra tác phẩm, có ý nghĩa quan trọng trong việc chứng minh quyền sở hữu khi có tranh chấp.
Phạm vi bảo vệ của bản quyền rất rộng, bao gồm quyền sao chép, phân phối, trình diễn công cộng, chuyển đổi và tạo ra các tác phẩm phái sinh. Thời hạn bảo hộ bản quyền tại Việt Nam là suốt đời tác giả cộng thêm 50 năm sau khi tác giả qua đời.
Ký hiệu TM là gì?
Ký hiệu TM (™) là viết tắt của “Trademark”, có nghĩa là “nhãn hiệu thương mại”. Đây là ký tự được sử dụng để thông báo rằng một logo hoặc thiết kế được coi là nhãn hiệu của một doanh nghiệp, dù chưa được đăng ký chính thức.
Chữ TM trên logo là gì – đây chính là dấu hiệu cho thấy chủ sở hữu đang khẳng định quyền sở hữu đối với nhãn hiệu đó
Điểm khác biệt quan trọng của ký tự TM so với R là nó có thể được sử dụng ngay cả khi nhãn hiệu chưa được đăng ký tại cơ quan sở hữu trí tuệ hoặc đang trong quá trình nộp đơn/xét duyệt. Việc sử dụng TM mang tính chất thông báo cho khách hàng và các đối thủ của mình rằng họ đang sử dụng một nhãn hiệu và có quyền đối với nhãn hiệu đó nhằm bảo vệ nhãn hiệu của mình, nhưng nó không mang lại quyền pháp lý mạnh mẽ như ký hiệu R đã được cấp bảo hộ.
Ký hiệu SM là gì?
Ký hiệu SM (℠) là viết tắt của “Service Mark”, có nghĩa là “nhãn hiệu dịch vụ”. Đây là một ký hiệu tương tự như ™, nhưng được sử dụng cụ thể cho các nhãn hiệu dùng để phân biệt dịch vụ, thay vì hàng hóa.
SM được sử dụng để phân biệt dịch vụ của một doanh nghiệp với các dịch vụ tương tự của doanh nghiệp khác. SM nghĩa là gì trong bối cảnh thương mại – đây là dấu hiệu nhận dạng cho các dịch vụ thay vì hàng hóa cụ thể.
SM là viết tắt của từ gì – đó chính là “Service Mark”
SM là công cụ quan trọng giúp các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ bảo vệ danh tiếng và uy tín của mình trong thị trường. Ký hiệu SM đặc biệt phù hợp với các ngành như tài chính, bảo hiểm, giáo dục, y tế, tư vấn và các dịch vụ chuyên nghiệp khác.
Tương tự như ký hiệu ™, việc sử dụng ký hiệu ℠ không đòi hỏi thủ tục đăng ký chính thức. Doanh nghiệp có thể tự do sử dụng ký hiệu này để thông báo về quyền sở hữu đối với tên gọi hoặc logo dịch vụ của mình.
Phân biệt nhanh các ký hiệu R, C, TM, SM
Dưới đây là bảng phân biệt các ký hiệu R, C, TM, SM giúp doanh nghiệp nhanh chóng xác định ký hiệu phù hợp cho từng loại tài sản trí tuệ.
| Tiêu chí phân biệt | ® (Registered Trademark) | © (Copyright) | ™ (Trademark) | ℠ (Service Mark) |
| Ý nghĩa | Nhãn hiệu đã đăng ký bảo hộ. | Bản quyền tác giả. | Nhãn hiệu. | Nhãn hiệu dịch vụ. |
| Đối tượng áp dụng | Tên, logo, slogan, hình ảnh, bao bì, âm thanh… dùng để phân biệt hàng hóa/sản phẩm. | Tác phẩm văn học, nghệ thuật (sách, nhạc, phim, phần mềm, thiết kế đồ họa độc đáo, tranh ảnh, logo mang tính nghệ thuật…). | Tên, logo, slogan, hình ảnh… dùng để phân biệt hàng hóa/sản phẩm. | Tên, logo, slogan, hình ảnh… dùng để phân biệt dịch vụ. |
| Yêu cầu đăng ký | BẮT BUỘC phải đăng ký thành công tại cơ quan Sở hữu trí tuệ và được cấp Văn bằng bảo hộ. | KHÔNG BẮT BUỘC phải đăng ký (quyền bản quyền phát sinh tự động khi tác phẩm được sáng tạo và định hình). | KHÔNG BẮT BUỘC đăng ký. Có thể sử dụng ngay khi dùng dấu hiệu đó. | KHÔNG BẮT BUỘC đăng ký. Có thể sử dụng ngay khi dùng dấu hiệu đó. |
| Mức độ bảo hộ pháp lý | Cung cấp quyền độc quyền sử dụng và là bằng chứng pháp lý vững chắc khi xảy ra tranh chấp. | Bản quyền phát sinh tự động, nhưng việc đăng ký sẽ cung cấp bằng chứng mạnh mẽ hơn khi tranh chấp. | Chỉ là thông báo về ý định sở hữu, không cung cấp quyền độc quyền hoặc bảo hộ mạnh mẽ nếu chưa đăng ký. | Tương tự ™, chỉ là thông báo về ý định sở hữu dịch vụ. |
| Khi nào được sử dụng | Chỉ được sử dụng SAU KHI nhãn hiệu đã được cấp Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu. | Có thể sử dụng NGAY KHI tác phẩm được sáng tạo và định hình. | Có thể sử dụng NGAY KHI bắt đầu sử dụng dấu hiệu đó cho hàng hóa của mình, kể cả khi chưa nộp đơn đăng ký. | Có thể sử dụng NGAY KHI bắt đầu sử dụng dấu hiệu đó cho dịch vụ của mình, kể cả khi chưa nộp đơn đăng ký. |
| Mục đích chính | Công bố công khai nhãn hiệu đã được nhà nước bảo hộ độc quyền. | Công bố quyền tác giả đối với tác phẩm. | Công bố ý định sở hữu nhãn hiệu và cảnh báo bên thứ ba. | Công bố ý định sở hữu nhãn hiệu dịch vụ và cảnh báo bên thứ ba. |
Một số câu hỏi thường gặp
ATILAW sẽ giải đáp những thắc mắc phổ biến về việc sử dụng và giá trị pháp lý của các ký hiệu bảo hộ thương hiệu.
Có thể dùng cả ™ và ® cùng lúc không?
Không nên dùng cả TM và R cùng lúc trên một nhãn hiệu, vì hai ký hiệu này biểu thị hai trạng thái pháp lý khác nhau:
– TM(Trademark): Dùng khi nhãn hiệu chưa được đăng ký hoặc đang trong quá trình chờ xét duyệt.
– R (Registered Trademark): Chỉ được dùng khi nhãn hiệu đã được đăng ký thành công và được cấp văn bằng bảo hộ.
Khi nhãn hiệu của bạn đã được đăng ký và cấp văn bằng bảo hộ, bạn chỉ nên sử dụng ký hiệu ®. Việc tiếp tục dùng ™ sẽ không cần thiết và có thể gây nhầm lẫn về tình trạng pháp lý của nhãn hiệu. Mục đích của ™ là để báo hiệu “đây là nhãn hiệu của tôi”, còn ® là để khẳng định “nhãn hiệu này đã được bảo hộ độc quyền bởi nhà nước”.
Sử dụng đồng thời cả ký hiệu ™ và ® là không phù hợp và có thể gây nhầm lẫn
Khi nào nên đăng ký nhãn hiệu để được dùng ®?
Thời điểm lý tưởng để đăng ký nhãn hiệu là ngay khi doanh nghiệp bắt đầu sử dụng hoặc có ý định sử dụng nhãn hiệu trong hoạt động thương mại. Việc đăng ký sớm giúp doanh nghiệp có được quyền ưu tiên và tránh được rủi ro bị người khác đăng ký trước.
Các dấu hiệu cho thấy cần đăng ký nhãn hiệu như: nhãn hiệu bắt đầu được biết đến rộng rãi, doanh nghiệp có kế hoạch mở rộng thị trường, xuất hiện các nhãn hiệu tương tự trên thị trường, hoặc doanh nghiệp chuẩn bị tìm kiếm đầu tư hoặc chuyển nhượng.
Thời gian xử lý đơn đăng ký nhãn hiệu tại Việt Nam thường từ 12-18 tháng, do đó doanh nghiệp cần tính toán thời gian phù hợp để đảm bảo có được sự bảo vệ kịp thời. Trong thời gian chờ xử lý, doanh nghiệp có thể tiếp tục sử dụng ký hiệu TM.
Nếu không dùng ký hiệu thì có được bảo vệ không?
Nhãn hiệu vẫn có thể được bảo vệ ngay cả khi bạn không sử dụng các ký hiệu ® hay ™ trên đó. Theo Luật Sở hữu trí tuệ, quyền đối với nhãn hiệu phát sinh trên cơ sở quyết định cấp Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu của Cục Sở hữu trí tuệ. Điều này có nghĩa là, một khi nhãn hiệu của bạn đã được đăng ký và cấp văn bằng bảo hộ, bạn có quyền độc quyền sử dụng nó, bất kể bạn có đặt ký hiệu ® hay không.
Doanh nghiệp không dùng kí hiệu vẫn được bảo hộ
Hiểu rõ ý nghĩa và cách sử dụng đúng các ký hiệu R, C, TM, SM không chỉ giúp doanh nghiệp bảo vệ tài sản trí tuệ một cách hiệu quả mà còn thể hiện tính chuyên nghiệp và tuân thủ pháp luật trong hoạt động kinh doanh. ATILAW khuyến nghị các doanh nghiệp nên xây dựng chiến lược bảo vệ sở hữu trí tuệ toàn diện, bắt đầu từ việc sử dụng chính xác các ký hiệu bảo hộ cho đến việc đăng ký chính thức các quyền sở hữu trí tuệ. Hãy liên hệ với ATILAW để được hỗ trợ toàn diện.
